Nie tak dawno odnalazłem swój Indywidualny Plan Rozwoju, który stworzyłem podczas udziału w Programie Liderskim Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności. Jeden z jego punktów zakładał, że za trzy lata widzę siebie w Ministerstwie Kultury, razem z innymi osobami zaangażowanymi w działania na rzecz kadr kultury, rozmawiającego o potrzebie poprawy sytuacji w tym sektorze. Dziś, w 2025 roku, projekt „13. w kulturze” staje się coraz bardziej realny. Jesienią mają ruszyć prace nad nowelizacją ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, które mają wprowadzić wyczekiwane „trzynastki”. Wraz z grupą aktywistów kulturalnych z całej Polski podejmujemy działania na rzecz zmiany. Jesteśmy po rozmowach z Ministrą Kultury i Dziedzictwa Narodowego, a nasze postulaty zaczynają być słyszane – choć niektórzy z sektora kultury wciąż zarzucają nam bezczynność.
Stowarzyszenie Dyrektorów i Dyrektorek Samorządowych Instytucji Kultury
Jako członek zarządu Stowarzyszenia Dyrektorów i Dyrektorek Samorządowych Instytucji Kultury aktywnie uczestniczę w działaniach na rzecz poprawy warunków pracy w sektorze kultury. W ostatnich miesiącach przekazaliśmy Agacie Diduszko-Zyglewskiej, doradczyni Ministry Kultury, nasze rekomendacje dotyczące zmian w ustawie o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Dokument ten jest efektem wielu miesięcy pracy i dyskusji w gronie dyrektorek i dyrektorów instytucji kultury z całej Polski. Braliśmy też udział w licznych spotkaniach.
Zorganizowaliśmy również debatę „Kultura na marginesie. Dlaczego państwo polskie dyskryminuje instytucje kultury?”, która odbyła się podczas współKongresu Kultury w Warszawie i cieszyła się bardzo dużym zainteresowaniem. Spotkaliśmy się z Ministrą Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Hanną Wróblewską, aby omówić kluczowe problemy sektora. Ponadto, w ramach inicjatywy „Konkrety dla kultury+”, przedstawiliśmy listę rekomendacji zmian systemowych w kulturze. Wspieramy dziesiątki dyrektorów, którzy znajdują się w trudnej sytuacji z powodu niestosowania się organizatorów do przepisów prawa. Jednym z naszych najnowszych działań jest petycja o ustanowienie oficjalnego dnia „Osób Pracujących w Kulturze”.
Forum Kraków
Od 2024 roku jestem członkiem Forum Kraków – samorządnego, dobrowolnego zrzeszenia osób działających na rzecz animacji kultury. Celem organizacji jest wymiana doświadczeń, promowanie dobrych praktyk oraz reprezentowanie środowiska animatorów kultury wobec administracji rządowej i samorządowej.
Forum Kraków aktywnie uczestniczy w debatach dotyczących przyszłości zawodu animatora i edukatora kultury. Podczas współKongresu Kultury w Warszawie przedstawiliśmy stanowisko środowiska animatorów i animatorek w sprawie nowelizacji ustawy o działalności kulturalnej, do której przygotowujemy się od dłuższego czasu. Forum Kraków to także sieć ludzi, którzy się wspierają i działają na różnych polach w obszarze kultury. Jednym ze sztandarowych działań tej organizacji jest NieKongres, odbywający się co dwa lata.
Co dalej?
Niektóre działania postępują powoli, a część środowiska poddaje w wątpliwość ich celowość i sens. Jednak konsekwentna praca przynosi efekty. Nasze postulaty są coraz częściej słyszane, a zmiany – choć stopniowe – stają się rzeczywistością. Co Ty możesz zrobić, by pomóc w tej sprawie? Mów o niej głośno wśród znajomych, zwracaj się do radnych, wójta, posłów, których znasz – opowiadaj o potrzebie wsparcia sektora kultury i przypominaj, że kultura ma znaczenie.
Kropla drąży skałę – wierzę, że nasze wspólne działania doprowadzą do trwałej poprawy sytuacji w tym obszarze, choć czasami trzeba na to poczekać.